ETS-kerfið útskýrt

Það var gríðargóð mæting á fræðslufund Festu um ETS-kerfið í síðustu viku, DÝPKUN: Allt sem þú þarft að vita um ETS-kerfið. Þar komu saman fulltrúar úr ólíkum geirum atvinnulífsins, auk ríkisstofnana og ráðuneyta, til að hlusta á Hrafnhildi Bragadóttur, umhverfislögfræðing og einn helsta sérfræðing Íslands í ETS-kerfinu, ræða kerfið og skuldbindingar Íslands í loftslagsmálum. Á fundinum var farið yfir regluverk ETS-kerfisins, stöðu Íslands og þær oft á tíðum misvísandi upplýsingar sem hafa verið á sveimi um kerfið í opinberri umræðu. Við þökkum öllum sem mættu og tóku þátt í þessu mikilvæga samtali! 

Umræðan um ETS-kerfið hefur verið áberandi undanfarið og ekki að ástæðulausu, enda er kerfið flókið, í sífelldri þróun og ekki gallalaust.  Nokkur upplýsingaóreiða hefur þó verið í kringum kerfið og því mikilvægt að staldra við og ræða málið með því að lyfta upp staðreyndum og horfa á heildarmyndina. Eitt af hlutverkum Festu er einmitt að skapa öruggan vettvang fyrir upplýsta umræðu um flókin málefni þar sem ólík sjónarmið fá að mætast. 

Hrafnhildur tók þátt í innleiðingu kerfisins hér á landi og hún gaf því verðmæta innsýn í sögu og virkni kerfisins af yfirvegun og miklum skýrleika. Hún benti meðal annars á að Ísland tekur nú þegar þátt í ýmsum kerfum Evrópusambandsins í loftslagsmálum og umhverfismál eru hluti af EES samningnum. ETS-kerfið er eitt af þeim kerfum með þann megintilgang að skapa hvata til að draga úr losun og þar með skaðlegum áhrifum loftslagsbreytinga. Kerfinu er ætlað að styðja við mengunarbótaregluna, það er, að sá sem mengar greiði fyrir afleiðingar mengunarinnar. Með því að losunarheimildir verði smám saman dýrari er markmiðið því að það verði fjárhagslega hagkvæmara fyrir fyrirtæki að draga úr losun en að greiða fyrir hana. Á sama tíma skapar kerfið tekjur sem renna meðal annars í nýsköpunarsjóði og til ríkissjóða. Þeir fjármunir eiga að styðja við þróun nýrrar tækni og uppbyggingu innviða sem hjálpa fyrirtækjum að draga úr losun. 

Í umræðunum kom einnig fram að mikilvægt væri að stjórnvöld auki gagnsæi og bæti aðgengi að upplýsingum um loftslagsmál. Skýrari upplýsingagjöf og betra samhengi milli tekna ríkisins af kerfum eins og ETS og fjárfestinga í loftslagsaðgerðum gæti aukið skilning og stuðning við aðgerðir bæði hjá almenningi og atvinnulífi. 

Nokkur lykilatriði stóðu upp úr í samtalinu hjá okkur: 

• Að draga úr losun er verkefni dagsins í dag og krefst samvinnu atvinnulífs og stjórnvalda. Það verkefni hverfur ekki þó umræðan um útfærslur ETS-kerfisins breytist. 
• Mikilvægt er að tengja tekjur ríkisins af kerfum eins og ETS við fjárfestingu í innviðum og lausnum sem auðvelda fyrirtækjum að draga úr losun. 
• Þörf er á skýrari umræðu um samfélagslegan kostnað losunar, því ef sá sem mengar borgar hann ekki, hver gerir það þá? 

Við erum gríðarlega ánægð með vel heppnaðan fund sem sýndi að áhugi á málefninu er mikill og þörf er á að halda samtalinu áfram á grundvelli staðreynda og heildarsýnar frekar en skammtímahagsmuna. 

DÝPKUN er nú fræðslufundaröð Festu þar sem þátttakendur fá rými til að hlýða á sérfræðing útskýra flókin kerfi og lykilhugtök af meiri dýpt með opnu samtali fyrir spurningar og umræður í lokin.